18 Kasım 2018, Pazar

Yaşlılık ve sağlıklı yaşam

25 Mart 2014, Salı

     


Prof. Dr. Nefati Kıylıoğlu

Büyük İskender döneminde insanlar 25 yaşı civarında ölürmüş. Uzak geçmişten günümüze geldiğimizde ise bunun neredeyse 3 kat arttığına şahit oluruz. Ömür 1900'lü yıllarda 50'li yaşlara 2000'li yıllarda da 80'li yaşlara uzamıştır.

Dünya nüfusu yaşlanıyor. Avrupa yaşlandı. Sıra ülkemize de geliyor.

 

Yaşlılık mı? Kim bu gruba giriyor? Neler hissediliyor?

Yaşlılık için yaş sınırı farklı ülkelerde farklı olsa da basitçe 60 yaşın üzeri yaşlı olarak kabul edilir. Diyebilirsiniz ki - benim gönlüm genç, ben o yirmilik delikanlılara taş çıkartırım! Belki gerçekten de yaparsınız! Ama artık konuşmak yerine dinlediğiniz, eskiye göre biraz daha erken soluklandığınız, "-dur bir! acele etmemek gerekir!" dediğiniz olmuyor mu? Tecrübeler ile biriken aklın sesini daha çok dinlemiyor musunuz? Bilgelik yaşamınıza daha da çok yerleşmedi mi? Ama bir tarafınız da "-boş ver ya! Atın ölümü arpadan olsun, ye gitsin! Bir daha mı geleceksin bu dünyaya" demiyor mu?

Her zaman olduğu gibi uç noktalar yerine, yani ne çok tedbirli ve kendine güvenen bir yapıda ne de bugünü yakalamak - yaşamak amacıyla sorumsuzca tüketmenin peşinde koşmak gerekiyor. Her zaman olduğu gibi orta yolu bulmak ve burada durmak önerilen şey.

 

Yaşlanmadan kaçmak mümkün müdür? Nasıl sağlıkla yaşlanılır? En önemli şey nedir?

Tüm canlıların temel yapı taşı hücrelerdir. Hücre sürekli bir döngü içindedir. Enerji üretir, iş yapar, bozulur, tamir edilir, enerji üretir, iş yapar, bozulur, tamir edilir... Bu döngü elbette sonsuz değildir, biter. Tamir sistemleri ile tamir edilemez ise de yıkılır ve ölür. Döngünün uzun olması için ise yapılması gereken şey "doğruları zamanında yapmak" olacaktır.

En önemli şey hareketliliği korumaktır. Ama bu hareketlilik "çekirdek çitleyerek yürümek" demek değildir. En az 30 dakika, yaşın kaldırabildiği ölçüde, hızlı-hızlı yürümek olabilir. Tüm vücut kasları kuvvetlendirilmeli, oturma - kalkma - yük taşıma - bedeni kullanma konularında bilgilenerek - hareketler doğru bir şekilde yapılmalıdır. Yaşla birlikte kas kütlesi azalır. Çok birikim, yıllar içinde çok kayıp ile sonuçlansa bile az birikime göre hep daha iyi durumda olacaktır. Kalan kas kitlesi ileri yaşta da hareketliliği korumaya yardımcı olur. Kasların hareketi ile kemiklerde yine daha fazla miktarda kalsiyum birikir ve yaşlılıkta da gözlenen kemik erimesi daha az oranda olur.

Bir diğer önemli konu da doğru şekilde nefes almaktır. Nefesteki oksijen vücut için olmaz ise olmaz değerindedir. Nefesi sigara ile kirletmekten kaçınmak, kalp - beyin damar hastalıkları açısından çok büyük önem taşıdığı gibi burundan başlayan ve akciğerlere kadar giden yolun kansere yakalanmaması açsından da çok önemlidir. Nefes alıp - vermenin nasıl düzgün bir şekilde yapıldığının öğrenilmesi sadece bu amaca hizmet etmekle kalmaz, aynı zamanda stresi de azaltır. Stres ile baş etmeyi yaşlılar zaten bilmektedir. Ama her işin elbet bir kolay yolu, bir nefeste rahatlama yolu vardır. Uyanıklık yanı sıra uykudaki nefes durması durumunun da varsa mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

Bir de önlenebilir rahatsızlıklar vardır. Bu gibi durumların farkında olmak, daha bu duruma düşmeden mücadele etmek önem taşır.

 

Peki nelerdir bu durumlar?

İlk olarak kilo sorunu karşımıza çıkar. Kilo, şeker hastalığına, yüksek tansiyona, damar tıkanmasına davetiye çıkarır. Kilolu olmamak, yeterli ve dengeli beslenme - düzenli beslenme ve hareketli olmak ile mümkündür. Yanı sıra kan testleri ve tansiyon ölçümü gibi basit yöntemler ile de var olan hastalıkların erken tanınıp tedavi edilebilir.

Bir diğer erken tanınması gereken durumda kanserlerdir. Akciğer, boğaz, meme, barsak, prostat ve rahim kanserleri için 50 yaşından sonra düzenli incelemelerden geçmek uygun bir davranış olacaktır.

Çocukluk döneminde çıkılmaya başlayan merdivenler, gençlik ve erişkinlikte zirveye ulaşılması ile sonuçlanır. Merdivenlerden yaşlılıkta da geriye inilir. Düşmeden inmek için gözlerin ve kulağın sağlam, kasların ve kemiklerin kuvvetli, kalbin ve damarların yorulmaya dirençli, zihnin açık olması gerekir. Tüm bunlar da hareketliliğin sürdürülmesi, iyi nefes ve stres ile baş edebilmek ve "tedbiri zamanında almak" ile olur.



Yazarın Tüm Yazıları
Yaşlılık ve sağlıklı yaşam 25 Mart 2014, Salı
Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması 18 Mart 2014, Salı
Damar iltihaplanması - Vaskülit 11 Mart 2014, Salı
Behçet Hastalığı 4 Mart 2014, Salı
Beyin ölümü 25 Şubat 2014, Salı
İnsan sağlığı ve bilgi üretimi 18 Şubat 2014, Salı
Apraksi - Hareketin yapılamaması 11 Şubat 2014, Salı
Spinoserebellar ataksi 28 Ocak 2014, Salı
Epilepsi ve cerrahisi 21 Ocak 2014, Salı
Servikal spondilotik myelopati 14 Ocak 2014, Salı
Temporal arteritis 7 Ocak 2014, Salı
Kapı - Duvar 2 Ocak 2014, Perşembe
Göz felci (Gözde hareket kaybı) 24 Aralık 2013, Salı
Paraneoplastik sendrom 17 Aralık 2013, Salı
Düşük el (Radiyal sinir felci) 10 Aralık 2013, Salı
Status Epileptikus (Nöbet fırtınası) 3 Aralık 2013, Salı
Beynin sağ ve sol yarısı 26 Kasım 2013, Salı
Beyin tümörü ve nöbet geçirme 19 Kasım 2013, Salı
Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman 5 Kasım 2013, Salı
Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması) 26 Ekim 2013, Cumartesi
Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım? 11 Ekim 2013, Cuma
İlaçlar ve vücudumuz 1 Ekim 2013, Salı
Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması 17 Eylül 2013, Salı
Davranışlar ve sağlığımız 12 Eylül 2013, Perşembe
Göz hareketleri ve bozuklukları 3 Eylül 2013, Salı
Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu 20 Ağustos 2013, Salı
Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis 14 Ağustos 2013, Çarşamba
Sınırlar ve canlılık 6 Ağustos 2013, Salı
Siyatik sinir etkilenmesi. 30 Temmuz 2013, Salı
Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV 23 Temmuz 2013, Salı
Sıcaklık, ısı ve bedenimiz 16 Temmuz 2013, Salı
Damar sertliği - Ateroskleroz 10 Temmuz 2013, Çarşamba
Uyku ve baş ağrısı 3 Temmuz 2013, Çarşamba
Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati 26 Haziran 2013, Çarşamba
Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum 19 Haziran 2013, Çarşamba
Yutma bozukluğu - Disfaji 12 Haziran 2013, Çarşamba
Geçici Bellek Kaybı 4 Haziran 2013, Salı
Ortostatik hipotansiyon 15 Mayıs 2013, Çarşamba
Kulak çınlaması - Tinnitus 7 Mayıs 2013, Salı
Kore - Sydenham koresi 30 Nisan 2013, Salı
Vitamin B12 ve sinir sistemi 23 Nisan 2013, Salı
Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri 16 Nisan 2013, Salı
Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler 11 Nisan 2013, Perşembe
Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS 3 Nisan 2013, Çarşamba
Beynimiz ve yaşlanma 27 Mart 2013, Çarşamba
Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2 19 Mart 2013, Salı
Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1 11 Mart 2013, Pazartesi
Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu 5 Mart 2013, Salı
Hemifasiyal spazm - Yüzde ve gözde istenmeyen kasılma durumu 27 Şubat 2013, Çarşamba
Tiroid bezi ve göz hastalığı 23 Şubat 2013, Cumartesi
Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı 6 Şubat 2013, Çarşamba
Demans - Bunama hastalığı 29 Ocak 2013, Salı
Yalancı tümör sendromu (Psuedotumor cerebri) 22 Ocak 2013, Salı
Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı 15 Ocak 2013, Salı
Uykusuzluk - İnsomni 8 Ocak 2013, Salı
Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi 1 Ocak 2013, Salı
Bel ağrısı 24 Aralık 2012, Pazartesi
Uykuda nefes durması - Horlama 18 Aralık 2012, Salı
Bayılma (Senkop) 12 Aralık 2012, Çarşamba
Beyin kanaması ve yüksek tansiyon (Hipertansiyon) 4 Aralık 2012, Salı
Ağrı kesici kötüye kullanım baş ağrısı 29 Kasım 2012, Perşembe
Diyabetik nöropati (Şeker hastalığı ve sinir iltihabı) 20 Kasım 2012, Salı
Fibromyalji Sendromu 13 Kasım 2012, Salı
İnflamatuar myopatiler - (Dermatomyozit/Polimyozit) 7 Kasım 2012, Çarşamba
Myastenia Gravis 30 Ekim 2012, Salı
Akut inflamatuar demyelinizan nöropati - GBS (Guillain-Barre Sendromu) 23 Ekim 2012, Salı
Nöbet geçirme - Sara hastalığı (Epilepsi) 16 Ekim 2012, Salı
Optik Nörit 9 Ekim 2012, Salı
İnme - Stroke 3 Ekim 2012, Çarşamba
Botulinum toksini - Distoni 26 Eylül 2012, Çarşamba
Yanan ayaklar - Küçük lif nöropatisi 18 Eylül 2012, Salı
Yüz felci - Fasiyal paralizi 12 Eylül 2012, Çarşamba
Huzursuz Bacaklar Sendromu 4 Eylül 2012, Salı
Trigeminal nevralji 28 Ağustos 2012, Salı
Tek gözde ağrısız - ani görme kaybı (Amarozis Fugax) 21 Ağustos 2012, Salı
Parkinson Hastalığı 14 Ağustos 2012, Salı
El titremesi - Tremor 7 Ağustos 2012, Salı
Sinir Sıkışması - Karpal Tünel Sendromu 31 Temmuz 2012, Salı
Baş ağrısı - Migren (2. bölüm) 24 Temmuz 2012, Salı
Baş ağrısı - Migren (1. bölüm) 17 Temmuz 2012, Salı
Çift görme 10 Temmuz 2012, Salı
Baş dönmesi 3 Temmuz 2012, Salı
Prof. Dr. Kıylıoğlu Çine Madran’da 2 Temmuz 2012, Pazartesi