1 Ekim 2020, Perşembe

Yüz felci - Fasiyal paralizi

12 Eylül 2012, Çarşamba

     


Prof. Dr. Nefati Kıylıoğlu

Nasıl oldu bilmiyorum! Gözüme toz kaçmaya başladı. Aynaya baktım çıkarayım diye, ama ne göreyim? Yüzüm bir tarafa doğru kaymış! Gülüyorum bir taraf aşırı çekiliyor, öbür taraf ise öylece duruyor. Ben kayan yüzümde sorun var diyordum meğer diğer tarafta yüz felci olmuşum. Hiç bir hastalığım da yoktu ki nereden çıktı bu durum! Banyo yaptıktan sonra aceleyle sokağa çıkmıştım. Hava rüzgarlı, saçlarım da ıslaktı. Acaba... Ah keşke yapmasaydım!

Yüz siniri ne iş yapar? Yüz felci nedir? Neden ortaya çıkar?

Yüz siniri yüzdeki kasları çalıştıran "sosyal" özelliği yüksek bir sinirdir. Yüzü sıcak, yüzü sirke satmak, yüzünden düşen bin parça olmak, yüzünden okunmak gibi deyimlerde de karşılık bulmuştur. Bu kaslar aynı zamanda konuşmaya, çiğnemeye, yutkunma sırasında lokmanın kontrol edilmesine ve gözün dış tabakasının korunmasına yardımcı olur. Göz kapaklarının her hareketi sırasında gözün şeffaf kısmı (kornea) göz yaşı aracılığı ile temizlenir ve göz yaşındaki besinler ile beslenir. Ağız boşluğunda ve yanakta bulunan tükürük bezlerinin çalışmasını da sağlar. Ağız kuruluğunu yaşayanlar bilir, ne zordur! Tükürük olmaz ise hem ağızda yaralar çıkar ve hem de yemek bir işkenceye dönüşür. Ağız tadı yani dilimizdeki tatlı, acı ve ekşi gibi tadlar da yüz siniri ile taşınır. Hatta kulak zarının gerginliğini ayarlayarak sesleri duymada da görev alır.

Bu sinirin ana merkezi beyin sapı dediğimiz bölgededir. Beyin sapından çıkar ve yüze gelinceye kadar uzunca bir yol izler. İşitme siniri ile komşuluk yapar, orta kulak yakınından geçer, kulak kepçesinin altındaki delikten dışarı çıkar ve yüze ulaşır. Bu yol üzerinde onu etkileyebilecek pek çok sorun olabilir. Basitçe söylemek gerekirse kazalar ile ortaya çıkan kemik kırılmaları, orta kulaktaki infeksiyonlar ya da iltihabi olaylar, kanserler ve sebebi ortaya konamayan durumlar yüz felcine neden olur. Multipl Skleroz gibi bazı hastalıkların seyri sırasında ya da beyin damar hastalıkları sırasında da yüz felci ortaya çıkabilir.

Bu zamanda halen sebebi bilinemeyen durumlar var mıdır? Bu nasıl oluyor? Nasıl tedavi edilir?

Evet vardır. Aslında yüz felcine yol açan en sık sebep de budur ve "Bell paralizisi" adıyla anılır. Tüm yüz felçlerinin yarısı ile 3/4'ünde bu hastalık vardır. Uçuk mikrobunun yüz sinirinde yaşadığı ve vücut dengesi bozulduğunda (hastalık, stress gibi) bu uçuk mikrobunun ortaya çıkarak, siniri hasara uğrattığı düşünülür. Bu nedenle de tedavi için kortikosteroid tedavisine ek olarak bu mikroba karşı ilaçlar (asiklovir, vs..) da tedaviye eklenir. Yüz kaslarında düzelmenin ilk işaretleri çoğunlukla ilk 3 haftada ortaya çıkarken, tam düzelme için 6 ay beklemek gerekebilir. Eğer 6 ayda düzelme göstermez ise altta yatan kötü huylu hastalık var mı diye mutlaka araştırılmalıdır.

Hangi doktora gitmeliyim? EMG yapmak gerekiyor mu? Başka neye dikkat etmeliyim?

Yüz felcinde tıbbi tedavi ile düzelemeyecek durumlarda cerrahi tedavi yapmak uygun olacaktır. Bu durumun tespit edilmesinde EMG (elektromyografi) kullanılır. Nöroloji hekimi yüz felci sırasında tanının konması, olası nedenlerin bulunması, tedavinin düzenlenmesi ve iyileşmenin takibi gibi işlemleri yapacaktır. Gerektiğinde diğer hekimler ile de işbirliği yapar (KBB - FTR - Göz). Dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yüz kaslarının düzenli egzersizi ile rehabilite edilmesi, ilaçların düzenli kullanılması ve tedavi edici ilaçla ilgili hekim uyarılarına mutlaka uyulması (tuzlu ve şekerli gıdaların tüketiminde kısıtlama), göz kapakları gözü kapatmıyor - açık kalıyor ise gözün kapatılarak gözün ve görme işlevinin korunması sayılabilir.

Yüz felci olmuştum, iyileştim. Ama yemek yerken gözüm kapanıyor! Niye oluyor bu durum?

İyileşme sırasında sinirler yanlışlıkla, gitmeleri gereken kaslardan farklı kaslara giderler. Bu nedenle yemek yerken göz yaşarması, göz kapanması ya da gözlerini yumarken ağız kenarının çekilmesi gibi bulgular ortaya çıkabilir. Bu durumlarda kas hareketini engelleyen botilinum toksini gibi iğne tedavileri kullanılabilir.



Yazarın Tüm Yazıları
Yaşlılık ve sağlıklı yaşam 25 Mart 2014, Salı
Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması 18 Mart 2014, Salı
Damar iltihaplanması - Vaskülit 11 Mart 2014, Salı
Behçet Hastalığı 4 Mart 2014, Salı
Beyin ölümü 25 Şubat 2014, Salı
İnsan sağlığı ve bilgi üretimi 18 Şubat 2014, Salı
Apraksi - Hareketin yapılamaması 11 Şubat 2014, Salı
Spinoserebellar ataksi 28 Ocak 2014, Salı
Epilepsi ve cerrahisi 21 Ocak 2014, Salı
Servikal spondilotik myelopati 14 Ocak 2014, Salı
Temporal arteritis 7 Ocak 2014, Salı
Kapı - Duvar 2 Ocak 2014, Perşembe
Göz felci (Gözde hareket kaybı) 24 Aralık 2013, Salı
Paraneoplastik sendrom 17 Aralık 2013, Salı
Düşük el (Radiyal sinir felci) 10 Aralık 2013, Salı
Status Epileptikus (Nöbet fırtınası) 3 Aralık 2013, Salı
Beynin sağ ve sol yarısı 26 Kasım 2013, Salı
Beyin tümörü ve nöbet geçirme 19 Kasım 2013, Salı
Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman 5 Kasım 2013, Salı
Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması) 26 Ekim 2013, Cumartesi
Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım? 11 Ekim 2013, Cuma
İlaçlar ve vücudumuz 1 Ekim 2013, Salı
Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması 17 Eylül 2013, Salı
Davranışlar ve sağlığımız 12 Eylül 2013, Perşembe
Göz hareketleri ve bozuklukları 3 Eylül 2013, Salı
Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu 20 Ağustos 2013, Salı
Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis 14 Ağustos 2013, Çarşamba
Sınırlar ve canlılık 6 Ağustos 2013, Salı
Siyatik sinir etkilenmesi. 30 Temmuz 2013, Salı
Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV 23 Temmuz 2013, Salı
Sıcaklık, ısı ve bedenimiz 16 Temmuz 2013, Salı
Damar sertliği - Ateroskleroz 10 Temmuz 2013, Çarşamba
Uyku ve baş ağrısı 3 Temmuz 2013, Çarşamba
Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati 26 Haziran 2013, Çarşamba
Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum 19 Haziran 2013, Çarşamba
Yutma bozukluğu - Disfaji 12 Haziran 2013, Çarşamba
Geçici Bellek Kaybı 4 Haziran 2013, Salı
Ortostatik hipotansiyon 15 Mayıs 2013, Çarşamba
Kulak çınlaması - Tinnitus 7 Mayıs 2013, Salı
Kore - Sydenham koresi 30 Nisan 2013, Salı
Vitamin B12 ve sinir sistemi 23 Nisan 2013, Salı
Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri 16 Nisan 2013, Salı
Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler 11 Nisan 2013, Perşembe
Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS 3 Nisan 2013, Çarşamba
Beynimiz ve yaşlanma 27 Mart 2013, Çarşamba
Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2 19 Mart 2013, Salı
Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1 11 Mart 2013, Pazartesi
Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu 5 Mart 2013, Salı
Hemifasiyal spazm - Yüzde ve gözde istenmeyen kasılma durumu 27 Şubat 2013, Çarşamba
Tiroid bezi ve göz hastalığı 23 Şubat 2013, Cumartesi
Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı 6 Şubat 2013, Çarşamba
Demans - Bunama hastalığı 29 Ocak 2013, Salı
Yalancı tümör sendromu (Psuedotumor cerebri) 22 Ocak 2013, Salı
Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı 15 Ocak 2013, Salı
Uykusuzluk - İnsomni 8 Ocak 2013, Salı
Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi 1 Ocak 2013, Salı
Bel ağrısı 24 Aralık 2012, Pazartesi
Uykuda nefes durması - Horlama 18 Aralık 2012, Salı
Bayılma (Senkop) 12 Aralık 2012, Çarşamba
Beyin kanaması ve yüksek tansiyon (Hipertansiyon) 4 Aralık 2012, Salı
Ağrı kesici kötüye kullanım baş ağrısı 29 Kasım 2012, Perşembe
Diyabetik nöropati (Şeker hastalığı ve sinir iltihabı) 20 Kasım 2012, Salı
Fibromyalji Sendromu 13 Kasım 2012, Salı
İnflamatuar myopatiler - (Dermatomyozit/Polimyozit) 7 Kasım 2012, Çarşamba
Myastenia Gravis 30 Ekim 2012, Salı
Akut inflamatuar demyelinizan nöropati - GBS (Guillain-Barre Sendromu) 23 Ekim 2012, Salı
Nöbet geçirme - Sara hastalığı (Epilepsi) 16 Ekim 2012, Salı
Optik Nörit 9 Ekim 2012, Salı
İnme - Stroke 3 Ekim 2012, Çarşamba
Botulinum toksini - Distoni 26 Eylül 2012, Çarşamba
Yanan ayaklar - Küçük lif nöropatisi 18 Eylül 2012, Salı
Yüz felci - Fasiyal paralizi 12 Eylül 2012, Çarşamba
Huzursuz Bacaklar Sendromu 4 Eylül 2012, Salı
Trigeminal nevralji 28 Ağustos 2012, Salı
Tek gözde ağrısız - ani görme kaybı (Amarozis Fugax) 21 Ağustos 2012, Salı
Parkinson Hastalığı 14 Ağustos 2012, Salı
El titremesi - Tremor 7 Ağustos 2012, Salı
Sinir Sıkışması - Karpal Tünel Sendromu 31 Temmuz 2012, Salı
Baş ağrısı - Migren (2. bölüm) 24 Temmuz 2012, Salı
Baş ağrısı - Migren (1. bölüm) 17 Temmuz 2012, Salı
Çift görme 10 Temmuz 2012, Salı
Baş dönmesi 3 Temmuz 2012, Salı
Prof. Dr. Kıylıoğlu Çine Madran’da 2 Temmuz 2012, Pazartesi