25 Eylül 2020, Cuma

Optik Nörit

9 Ekim 2012, Salı

     


Prof. Dr. Nefati Kıylıoğlu

Ahmet! Benimle biraz ilgilenir misin? Sağ gözüm hem puslu görüyor hem de sağa sola bakarken ağrıyor.  Sisin arasından bakıyor gibiyim. Renkler de o gözle baktığımda soluk! Aynada baktığımda göz kapağım, göz bebeğim öbür göz gibi, kızarıklık yok. Lenslerim de şu sıralar sorunsuz. Çarpma ya da vurma da olmadı. Korkuyorum Ahmet! Gidelim mi doktora?

Evet, gitmenizde fayda olacaktır. Bu durum görme sinirinin etkilenmesidir. Çoğu insanın aklına sadece göz hekimi gelir ama aslında konu, nöroloji hekiminin ilgi alanındadır. Şöyle ki; göz küresinin ön tarafındaki şeffaf alanlar ışığın, retina dediğimiz kürenin arka tarafında bulunan alana geçmesini sağlar ve buradaki sorunlar göz hekimi tarafından tedavi edilir. Retinadan sonra ışık bilgisini optik sinir taşır ki buradaki sorunlar da nöroloji hekiminin alanıdır. Bazen her iki hekimin de izlemesi gerekebilir.

Optik sinir ne işe yarar? Nasıl bir yapıdır?
Göz dünyaya açılan bir penceredir. Dış dünyadan vücuda giren bilgilerin yüzde 60'ı gözler aracılığı ile olur. "Göz görmez ise gönül katlanır" diye bir söz var ya, tam da bu durumu anlatır. Görme cisimlerden yansıyan ışıkların, retinada elektrik enerjisine çevrilmesi ve optik sinir ile beyindeki görme merkezine taşınması ile olur. Optik sinir beynin öne doğru uzantısıdır ve çok küçük bir kısmı göz küresinin içinde iken, önemli bir bölümü kemikten oluşan göz çukuru ve göz siniri kanalı ile kafa tabanı içinde seyreder. Her iki optik sinir bir ara birleşip ayrılır ve sonunda beynin arkasındaki görme merkezine ulaşır.

Görme siniri etkilendiğinde neler ortaya çıkar? Neden olur? Nasıl incelenir?
Görmedeki netlik kaybı en çok farkedilen bulgudur. Bunun yanı sıra renklerin canlılığında bozulma, kontrast görmede - açık tonları farketmede - zorluk, görme alanında görülmesi gereken yerlerin karanlık olup görülememesi, göz hareketleri ile ağrının olması gibi bulgular vardır. Çoğunlukla hafif - orta seviyede bir etkilenme olurken bazen ışığın bile görülemediği ileri derecede etkilenmeler olabilir.
Optik nörit çoğunlukla vücudun immün sistem hücrelerinin sinirde ortaya çıkardığı harabiyet ile olur. Bunun nedeni çoğunlukla bulunamaz iken, bazen Multipl Skleroz hastalığının (MS) ilk bulgusu olarak görülür. MS hastalarının beşte birinde ilk bulgu optik nörittir. Viral ve bakteriyel infeksiyonlar, aşılanmalar, yaralanmalar, damar yapısında daralma ya da iltihaplanma ile ortaya çıkan beslenme sorunları, sinir üzerine sonrada gelişen tümöral yapıların baskı yapması, Behçet hastalığı ya da Lupus hastalığı gibi romatizmal hastalıklar sırasında da ortaya çıkabilir.
İncelemede öncelikle hastalık gelişim sürecine ve şu anki durumuna bakılır. Kan testleri ile tüm vücudu etkileyebilen yukarıdaki hastalıklar aranırken, görsel uyarılmış potansiyel incelemesi denen yöntem ile etkilenmenin varlığı ve ne tür bir etkilenme olduğuna bakılır. Ardından göz küresi ve arkasındaki optik sinirin durumu kontrast maddenin verildiği Manyetik Rezonans Görüntüleme yöntemi ile değerlendirilir. Sıklıkla beyinde de etkilenme var mı diye bakılmaktadır. Damar içine verilen kontrast madde ile optik sinir veya  beyinde  boyanma olması hastalık durumunu işaret eder. Yine bazı olgularda bel bölgesinden iğne ile girilerek beyin omurilik sıvısı alınır ve incelenir. Sırası gelmişken söyleyelim "sakın bel sıvısı aldırmayın felç olursunuz" inanışı doğru değildir. Yararı zararında fazla olan her şey gerektiğinde yapılmalıdır ve bu yöntemin yararı her zaman zararından fazladır.

Optik nörit süreci nasıldır? Nasıl tedavi edilir? Neye dikkat etmek gerekir?
20 - 40 yaş arası gençlerde sık görülen bu durum, çoğunlukla tama yakın düzelme ile sonuçlanır. Hiçbir sebebin bulunamadığı durumlarda düzelme genellikle kendiliğinden ilk 3 haftada başlar 3 ayda sonlanır. Nadiren 6 ay ya da bir yıla uzar. Yüksek doz kortikosteroid tedavi günümüzde bu süreci çok kısa sürede geçirmek için uygulanan tedavi yöntemidir. Tam düzelme sonrasında bile fazla ışıkta ya da aşırı sıcakta görmenin bozulabildiği ve bu etkenlerden uzaklaşınca görmenin tekrar düzeldiği hatırlanmalıdır.

Elli yaşından sonra ortaya çıkması, ağrı olmaması, kötüleşmenin hemen değil de yavaş yavaş ve haftaları bulan süreçte artması, hiç düzelme olmaması, vücudu yaygın olarak etkileyen hastalıklara ait bulguların varlığın halinde, ancak "nedene yönelik tedaviler" ile iyileşmenin olabileceği hatırlanmalıdır.



Yazarın Tüm Yazıları
Yaşlılık ve sağlıklı yaşam 25 Mart 2014, Salı
Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması 18 Mart 2014, Salı
Damar iltihaplanması - Vaskülit 11 Mart 2014, Salı
Behçet Hastalığı 4 Mart 2014, Salı
Beyin ölümü 25 Şubat 2014, Salı
İnsan sağlığı ve bilgi üretimi 18 Şubat 2014, Salı
Apraksi - Hareketin yapılamaması 11 Şubat 2014, Salı
Spinoserebellar ataksi 28 Ocak 2014, Salı
Epilepsi ve cerrahisi 21 Ocak 2014, Salı
Servikal spondilotik myelopati 14 Ocak 2014, Salı
Temporal arteritis 7 Ocak 2014, Salı
Kapı - Duvar 2 Ocak 2014, Perşembe
Göz felci (Gözde hareket kaybı) 24 Aralık 2013, Salı
Paraneoplastik sendrom 17 Aralık 2013, Salı
Düşük el (Radiyal sinir felci) 10 Aralık 2013, Salı
Status Epileptikus (Nöbet fırtınası) 3 Aralık 2013, Salı
Beynin sağ ve sol yarısı 26 Kasım 2013, Salı
Beyin tümörü ve nöbet geçirme 19 Kasım 2013, Salı
Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman 5 Kasım 2013, Salı
Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması) 26 Ekim 2013, Cumartesi
Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım? 11 Ekim 2013, Cuma
İlaçlar ve vücudumuz 1 Ekim 2013, Salı
Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması 17 Eylül 2013, Salı
Davranışlar ve sağlığımız 12 Eylül 2013, Perşembe
Göz hareketleri ve bozuklukları 3 Eylül 2013, Salı
Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu 20 Ağustos 2013, Salı
Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis 14 Ağustos 2013, Çarşamba
Sınırlar ve canlılık 6 Ağustos 2013, Salı
Siyatik sinir etkilenmesi. 30 Temmuz 2013, Salı
Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV 23 Temmuz 2013, Salı
Sıcaklık, ısı ve bedenimiz 16 Temmuz 2013, Salı
Damar sertliği - Ateroskleroz 10 Temmuz 2013, Çarşamba
Uyku ve baş ağrısı 3 Temmuz 2013, Çarşamba
Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati 26 Haziran 2013, Çarşamba
Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum 19 Haziran 2013, Çarşamba
Yutma bozukluğu - Disfaji 12 Haziran 2013, Çarşamba
Geçici Bellek Kaybı 4 Haziran 2013, Salı
Ortostatik hipotansiyon 15 Mayıs 2013, Çarşamba
Kulak çınlaması - Tinnitus 7 Mayıs 2013, Salı
Kore - Sydenham koresi 30 Nisan 2013, Salı
Vitamin B12 ve sinir sistemi 23 Nisan 2013, Salı
Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri 16 Nisan 2013, Salı
Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler 11 Nisan 2013, Perşembe
Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS 3 Nisan 2013, Çarşamba
Beynimiz ve yaşlanma 27 Mart 2013, Çarşamba
Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2 19 Mart 2013, Salı
Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1 11 Mart 2013, Pazartesi
Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu 5 Mart 2013, Salı
Hemifasiyal spazm - Yüzde ve gözde istenmeyen kasılma durumu 27 Şubat 2013, Çarşamba
Tiroid bezi ve göz hastalığı 23 Şubat 2013, Cumartesi
Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı 6 Şubat 2013, Çarşamba
Demans - Bunama hastalığı 29 Ocak 2013, Salı
Yalancı tümör sendromu (Psuedotumor cerebri) 22 Ocak 2013, Salı
Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı 15 Ocak 2013, Salı
Uykusuzluk - İnsomni 8 Ocak 2013, Salı
Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi 1 Ocak 2013, Salı
Bel ağrısı 24 Aralık 2012, Pazartesi
Uykuda nefes durması - Horlama 18 Aralık 2012, Salı
Bayılma (Senkop) 12 Aralık 2012, Çarşamba
Beyin kanaması ve yüksek tansiyon (Hipertansiyon) 4 Aralık 2012, Salı
Ağrı kesici kötüye kullanım baş ağrısı 29 Kasım 2012, Perşembe
Diyabetik nöropati (Şeker hastalığı ve sinir iltihabı) 20 Kasım 2012, Salı
Fibromyalji Sendromu 13 Kasım 2012, Salı
İnflamatuar myopatiler - (Dermatomyozit/Polimyozit) 7 Kasım 2012, Çarşamba
Myastenia Gravis 30 Ekim 2012, Salı
Akut inflamatuar demyelinizan nöropati - GBS (Guillain-Barre Sendromu) 23 Ekim 2012, Salı
Nöbet geçirme - Sara hastalığı (Epilepsi) 16 Ekim 2012, Salı
Optik Nörit 9 Ekim 2012, Salı
İnme - Stroke 3 Ekim 2012, Çarşamba
Botulinum toksini - Distoni 26 Eylül 2012, Çarşamba
Yanan ayaklar - Küçük lif nöropatisi 18 Eylül 2012, Salı
Yüz felci - Fasiyal paralizi 12 Eylül 2012, Çarşamba
Huzursuz Bacaklar Sendromu 4 Eylül 2012, Salı
Trigeminal nevralji 28 Ağustos 2012, Salı
Tek gözde ağrısız - ani görme kaybı (Amarozis Fugax) 21 Ağustos 2012, Salı
Parkinson Hastalığı 14 Ağustos 2012, Salı
El titremesi - Tremor 7 Ağustos 2012, Salı
Sinir Sıkışması - Karpal Tünel Sendromu 31 Temmuz 2012, Salı
Baş ağrısı - Migren (2. bölüm) 24 Temmuz 2012, Salı
Baş ağrısı - Migren (1. bölüm) 17 Temmuz 2012, Salı
Çift görme 10 Temmuz 2012, Salı
Baş dönmesi 3 Temmuz 2012, Salı
Prof. Dr. Kıylıoğlu Çine Madran’da 2 Temmuz 2012, Pazartesi